[00:02] Introductie – Reiniging als strategische factor in de voedingsindustrie
Björn Crul: Dag luisteraars, welkom in een nieuwe aflevering van de FoodTec-podcast. En deze keer focussen we op reiniging. Het heeft in de voedingsindustrie immers een grote impact. Het beïnvloedt rechtstreeks de productkwaliteit, de voedselveiligheid, de operationele kosten en de duurzaamheid. We spreken dus niet over de schoonmaak aan het einde van de werkdag, maar wel over reiniging als strategische factor die geïntegreerd deel uitmaakt van het productieproces. Familiebedrijf BOONS FIS is gespecialiseerd in industriële reinigingsapparatuur en hygiëneoplossingen. Mijn gasten vandaag zijn Liesbeth en Simon Boons, die als tweede generatie het familiebedrijf verder uitbouwen. Welkom allebei in onze studio. Liesbeth Boons: Dank u wel.
[00:42] De evolutie van reiniging en hygiëne in de voedingsindustrie
Björn Crul: Liesbeth, laat ik met jou beginnen. BOONS FIS, jullie zijn een gerenommeerde naam in de sector met heel veel ervaring. We hebben gezien dat onze industrie al heel veel stappen vooruit heeft gezet rond automatisering, productiviteit, voedselveiligheid. Geldt dat eigenlijk ook in het domein van reiniging en hygiëne?
Liesbeth Boons: Ja, toch wel. Tien tot vijftien jaar geleden zagen we dat alles gewoon met één toepassing werd gedaan, zijnde een hogedrukreiniger, en daar stopte het. De laatste tien, vijftien jaar zien we daar verschillende toepassingen, zoals middendruk, lagedrukinstallaties, schuim, desinfectietoepassingen en dan richting toekomst alle mogelijkheden met inderdaad data, automatisering, AI. Heel wat stappen gezet. Maar we zien daar nog wel een verschil tussen de koplopers van de industrie en de bedrijven die nog wel een bepaald inhaalmanoeuvre te doen hebben. Dus daar liggen nog wel redelijk wat kansen. Ik heb altijd de indruk dat bijvoorbeeld productielijnen en dergelijke heel vaak fel geautomatiseerd worden en dat daar heel veel aandacht aan wordt besteed, maar dat die reiniging soms nog wel een klein beetje achterop hinkt, om zo maar te zeggen.
[01:50] Reiniging integreren in het productieproces
Björn Crul: Ja, want jullie pleiten er net voor om die reiniging eigenlijk geïntegreerd deel te laten uitmaken van het hele productieproces. Waarom is dat zo belangrijk?
Liesbeth Boons: Een productielijn die technisch kan draaien, maar die niet tijdig en correct kan gereinigd worden, is eigenlijk geen goede productielijn of geen goed ontworpen lijn. Reiniging gaat de beschikbare productietijd gaan bepalen, de productwissels, risico op contaminatie. Dus het is zeer belangrijk dat die zaken mee vanaf het begin worden aangepakt.
[02:20] Risico’s wanneer reiniging losstaat van de productie
Björn Crul: Ja, we spreken over contaminatie. Wat zijn eigenlijk de grootste risico’s in voedingsbedrijven waar de reiniging nog losstaat van de productie?
Liesbeth Boons: Dat is zeer breed. Dat kan gaan over onduidelijke verantwoordelijkheden. Wie doet wat? Te weinig tijd die in de planning wordt opgenomen voor reiniging, moeilijk bereikbare zones die dan niet kunnen gereinigd worden of een installatie die niet aansluit op de werkelijke vervuiling. En dan wordt een schoonmaakploeg geacht om dat probleem op te lossen, maar ja, dan is het vaak al te laat. En had het bij het begin van het proces meeontworpen geweest, dan hadden er al wat meer vinkjes kunnen gezet worden op vlak van reiniging.
[03:05] Van reactief schoonmaken naar proactieve procesbeheersing
Björn Crul: Ja, waar we eigenlijk naartoe moeten, is van reactief schoonmaken naar een proactieve procesbeheersing. Wat zijn eigenlijk factoren die bedrijven dan stimuleren om met jullie daar naartoe te gaan kijken?
Liesbeth Boons: Ja, als ze streven richting meer proactiviteit, dan heeft dat dikwijls wel een concrete aanleiding. Een terugkerende afwijking die zich voordoet, lange schoonmaaktijden, personeelstekort, een productwissel die veel tijd kost, een nieuwe lijn die moet geïnstalleerd worden. En de extra motivatie is ook wanneer bijvoorbeeld operations en kwaliteit tegelijkertijd dat probleem ontdekken of die uitdaging. Dat is vaak een katalysator om richting proactiviteit te denken.
[03:50] Regelgeving, traceerbaarheid en voedselveiligheidsnormen
Björn Crul: Ja, ik neem aan dat ook het belang van regelgeving en traceability een rol speelt. Standaarden als BRCGS en IFS Food vereisen dat bedrijven hun inspanningen rond voedselveiligheid kunnen aantonen en documenteren. Heeft dat een impact op de vragen die klanten stellen?
Liesbeth Boons: Ja, ik krijg eigenlijk dagelijks vragen daarover. En dat kan van heel kleine praktische zaken gaan tot de grotere vraagstukken. Als ik denk aan kleine praktische vragen, dan gaat dat over: hoe steken wij onze chemie achter slot en grendel? Kunnen jullie ons helpen met de kalibratie? Want wij moeten ook kunnen aantonen. Maar ook tot de grotere vraagstukken: hoe kunnen wij ervoor zorgen dat onze procedure 100% geborgd is? Dat zijn dan de grotere vraagstukken. En eigenlijk, met die vragen gaan wij op onze beurt aan de slag om onze apparatuur en onze processen daarin beter te maken en onze klanten daarbij te helpen.
[04:43] Het verschil tussen nieuwbouw- en renovatieprojecten
Björn Crul: Simon, jullie helpen zowel bedrijven die een volledig nieuwe fabriek gaan bouwen, als anderen waar een productielijn gerenoveerd of uitgebreid wordt. Is er eigenlijk een groot verschil in de manier waarop je zo’n project aanpakt?
Simon Boons: Ja, toch wel. Dus wij doen inderdaad zowel de nieuwbouwprojecten als bestaande klanten die zaken gaan aanpassen of renoveren. En daar zien wij natuurlijk dat in een nieuwbouwgegeven, dat we starten vanaf een blanco blad en dat we streven naar het meest optimale, het meest ideale. Heel vaak hebben bedrijven die een nieuwbouw zetten natuurlijk ook al een jarenlange ervaring. Weten vanuit een vorig pand wat wel, wat niet. En die nemen ook al die zaken mee in een nieuwbouw.
Björn Crul: Dat is eigenlijk de makkelijkste manier van werken, neem ik aan.
Simon Boons: Dat is inderdaad de gemakkelijkste manier. En afhankelijk van hoe snel wij in een project worden meegenomen, als dat echt heel snel is, dan hebben we soms ook nog de macht om bepaalde zaken aan te passen. Ik denk bijvoorbeeld aan de afmetingen van een hygiënesluis. Op het moment dat dat nog in een tekenfase zit, kunnen wij nog daar bepaalde aanpassingen vragen. Dan kan een architect nog een bepaalde aanpassing doen aan afmetingen. In een bestaande situatie zijn de afmetingen wat ze zijn, uiteraard. Daar moeten we dan rekening mee gaan houden om zaken te integreren. Een mooi voorbeeldje was nog een klant waar ik vorige week op bezoek was. Die wilde het volledige verhaal van de reiniging gaan herbekijken. En die vroeg aan mij: welke zaken zijn er allemaal mogelijk? En dan heb ik ook al eens uitgelegd wat er mogelijk is. Waarop dan eigenlijk die klant heel fel de neiging had om in een bepaald systeem mee te gaan, maar nadat we dan uiteindelijk een rondje door de productie hadden gelopen, kwamen we eigenlijk tot de conclusie dat dat niet mogelijk was en dat dat technisch niet realiseerbaar was. En dan hebben we uiteraard toch de omschakeling gemaakt naar het andere systeem. Dus moest die klant eigenlijk op vandaag een nieuwbouw zetten, dan zou die niet kopen wat hij nu koopt.
Björn Crul: Ja, dezelfde oplossing. En daar hoor ik jou zeggen: daar is jullie rol niet alleen om te reageren op een vraag van klanten, maar ook om heel veel advies te geven.
Simon Boons: Ja, klopt. Dus daar geven wij inderdaad heel veel advies in.
[06:56] Automatisering en semi-automatisering van reinigingsprocessen
Björn Crul: Automatisering en semi-automatisering van reinigingsprocessen zijn in opmars. Ik denk maar aan transportbanden, die bijvoorbeeld al gereinigd kunnen worden zonder de tussenkomst van een operator. Hoe ver staat de voedingsindustrie daar al in vandaag?
Simon Boons: Laat ons zeggen dat er heel veel geautomatiseerd wordt waar dat mogelijk is. Je vermeldt zelf inderdaad die transportbanden, dat is iets dat inderdaad heel vaak geautomatiseerd wordt. Daarnaast hebben wij bijvoorbeeld recentelijk een heel groot project gedaan voor een Nederlandse bierbrouwerij, een van de grootste brouwerijen in Nederland, waar wij een installatie gemaakt hebben om tapinstallaties automatisch te reinigen. Dus waar dat mogelijk is, gaan we dat ook proberen toepassen. Daarnaast zijn wij natuurlijk heel hard actief in het verhaal van de OPC, de Open Plant Cleaning. En daar zien we dat dat natuurlijk iets moeilijker is, omdat we te maken hebben met bepaalde ruimtes. Bepaalde productieruimtes. In een bepaalde productieruimte staat er één productielijn, in andere staan er meerdere lijnen. Er staan tafels, mobiele installaties. Dus dat automatiseren ligt natuurlijk een pak moeilijker.
[08:04] Predictive maintenance en het voorkomen van stilstand
Björn Crul: Simon, bij BOONS FIS geloven jullie heel sterk in predictive maintenance, wat eigenlijk inhoudt dat je signalen gaat detecteren vooraleer een productielijn moet worden stilgelegd. Hoe realiseren jullie dat in de praktijk?
Simon Boons: Klopt, en dat kan op verschillende manieren gerealiseerd worden. We denken bijvoorbeeld aan een urenteller op een machine die aangeeft wanneer dat onderhoud nodig is. In ons segment van hygiëneapparatuur werken wij ook met LED-indicatoren. Die LED-indicatoren kunnen aan de gebruiker of aan de klant ook bepaalde onderhoudssignalen afgeven. Daarnaast hebben wij ook bepaalde machines die we volledig vanop de zaak bij ons kunnen gaan monitoren. Dus die op verschillende locaties staan doorheen België en Nederland. Waarvan wij in ons technisch bureau bepaalde alerts binnenkrijgen die een indicatie geven dat eigenlijk bepaald onderhoud nodig is. Bepaald onderhoud, wat er dan uiteraard ook voor zorgt dat er geen stilstand is en dat er geen storing wordt gedetecteerd.
[09:03] De groeiende vraag naar preventief onderhoud en remote monitoring
Björn Crul: Dus met predictive maintenance en remote monitoring, dat is de toekomst. Merken jullie dat veel klanten daar al mee bezig zijn, of is dat toch nog een beetje een ver-van-mijn-bedshow?
Liesbeth Boons: Nee, we merken dat inderdaad heel veel klanten daarmee bezig zijn. Ik zit in de zeer operationele rol bij BOONS FIS, dus ik zie alles qua service, maintenance passeren. En waar tien jaar geleden onze klanten de telefoon opnamen om te zeggen van: ja, er is iets kapot of defect, is dat nu echt wel het omgekeerde. En streven ze echt richting preventief onderhoud. En dat is ook wel normaal. Technische talenten, daar sukkelen onze klanten ook heel hard mee. Dat is nu eenmaal een schaars goed. Dus dat enerzijds. En dan anderzijds het feit dat er eigenlijk geen stilstand veroorloofd is binnen de productie, maakt dat dat wel als een belangrijk iets wordt aanzien.
[09:58] De menselijke factor en persoonlijke hygiëne
Björn Crul: Daar is een belangrijke factor gevallen, de menselijke factor. Ook die heeft natuurlijk een grote impact op hygiëne en kwaliteit in een voedingsbedrijf. En dan meer specifiek de persoonlijke hygiëne van de operatoren aan die productielijnen. Simon, wat zijn de uitdagingen op dat vlak?
Simon Boons: De uitdagingen zoals wij die zien intern, is dat we proberen een hygiënesluis zo toegankelijk mogelijk te maken. En we moeten daar eerlijk in zijn: een hygiënesluis binnen een voedingsbedrijf is vaak niet de meest populaire ruimte voor medewerkers. En daar ligt eigenlijk voor ons qua bedrijven de grootste uitdaging. Ik denk voor bedrijven zelf, de bedrijven waar wij onze machines aan verkopen, dat daar de grootste uitdaging ligt om een stukje bewustwording te gaan creëren richting medewerkers. Om echt de medewerkers aan te geven waarom een hygiënesluis cruciaal is in het kader van voedselveiligheid. En voor ons, als bedrijf en als fabrikant van hygiëneapparatuur, ligt daar eigenlijk de uitdaging om een hygiënesluis te maken die voor medewerkers niet voelt als een obstakel, maar gewoon deel uitmaakt van de route richting de productie.
[11:04] Waarom hygiëneprocedures soms niet worden nageleefd
Björn Crul: Ja, want er is niet alleen die route. In de meeste voedingsbedrijven zijn daar heel gedocumenteerde procedures rond. Mensen worden daar ook rond opgeleid. Waarom loopt het dan toch fout soms?
Simon Boons: Dat kan verschillende oorzaken hebben, uiteraard. Ik denk aan tijdsdruk, ik denk aan taalbarrières, ik denk aan bezoek, bezoek van derden die het niet gewoon zijn om door zo’n hygiënesluis te gaan, maar ook het bewust negeren en misbruiken van hygiënedoorgangen. Dus allemaal factoren die ervoor zorgen dat het fout kan gaan, en dan is het onze taak om alles zo waterdicht mogelijk te maken, met behoud van het nodige comfort voor de operator en de 100% veiligheid en betrouwbaarheid voor de klant, dus voor het voedingsbedrijf waar wij aan leveren.
[11:47] Hygiëne afdwingen met intuïtieve apparatuur
Björn Crul: Eigenlijk bestaat de uitdaging erin dat wat jullie bouwen een vaste stap in de workflow moet worden. En ervoor zorgt dat hygiëne en veiligheid worden afgedwongen.
Simon Boons: Ja, klopt. Dus wij creëren inderdaad die afdwingbaarheid aan de hand van onze apparatuur. Ik denk bijvoorbeeld aan de LED-indicatoren die deel uitmaken van onze hygiënesluis. LED-indicatoren die eigenlijk perfect kunnen aangeven welke route die gevolgd moet worden. Aan de andere kant staat een rood kruis, om de mensen die zo’n toestel moeten gebruiken het zeer intuïtief te laten gebruiken.
[12:22] De analysefase bij nieuwe projecten
Björn Crul: Laten we dan eens ingaan op het concrete verloop van een project. Jullie zijn de experts bij uitstek als het gaat over reiniging en hygiëne in voedingsbedrijven. Als een klant nu met een nieuw project komt, dan starten jullie altijd met een analyse, een soort kritische bevraging van de noden. Waarom en hoe verloopt die analysefase dan?
Simon Boons: Ja, dus wij krijgen heel vaak aanvragen binnen. Dat zijn telefonische aanvragen, dat zijn aanvragen via mail, via de website. En dan gaan wij eigenlijk zelden tot nooit klakkeloos een aanbieding maken op basis van hetgeen dat binnenkomt. Dus heel vaak zijn dat zaken die zelfs technisch niet eens realiseerbaar zijn, omdat klanten via de website bepaalde zaken mixen met elkaar die eigenlijk niet met elkaar gemixt kunnen worden. En dan komt natuurlijk onze sterkte naar voren, waarbij wij de klant advies gaan geven. Waarbij wij ter plaatse gaan bij de klant, waarbij de klant tot bij ons komt en dat we eigenlijk meer in detail de aanvraag kunnen gaan bespreken.
[13:22] Eigen engineering, productie en technische expertise
Björn Crul: BOONS FIS telt 30 medewerkers, ook een in-house engineeringdepartement, eigen productie, eigen plaatsing. Liesbeth, dat lijkt mij wel uitzonderlijk voor een bedrijf van jullie omvang. Vanwaar die keuze toch om een volledige integratie te doen van alle nodige disciplines?
Liesbeth Boons: Ja, dat is inderdaad een zeer bewuste keuze. Wij vinden het heel belangrijk om al die kennis in huis te borgen. En het feit dat we het ook allemaal intern houden, maakt dat we een soort van interne kruisbestuiving kunnen doen, om het zo maar te zeggen. En bijvoorbeeld de feedback van onze mensen uit het werkveld, onze service engineers, richting ons technisch bureau, zeer waardevol. En zo proberen we eigenlijk telkens onze machines te gaan verbeteren. Om je een voorbeeld te geven, we hebben op kwartaalbasis een service-eye. Ik weet niet hoe het ooit zo gedoopt is, maar goed. Het is zo, en dan zit eigenlijk onze volledige technische equipe rond de tafel. Er wordt over verschillende issues of onderwerpen of optimalisaties gedebatteerd. En zo proberen wij stapje per stapje onze machines beter te maken.
[14:30] Een verschillende aanpak voor multinationals en kmo’s
Björn Crul: Simon, jullie werken zowel voor grote bedrijven. Ik denk aan McCain en Agristo, maar evenzeer voor kmo’s in de voedingssector. En zo zijn er heel veel natuurlijk in Vlaanderen. De uitdagingen van een multinational zijn wellicht anders dan die van een kleine producent. Hoe zit dat met jullie aanpak? Is die gelijklopend of verschillend?
Simon Boons: Die aanpak is toch verschillend. We zien dat daar een verschil van aanpak zit in die zin dat als wij richting de grote bedrijven gaan en wij gaan daar op bezoek naar aanleiding van een aanvraag, dan komen wij daar aan tafel met een productiemedewerker of een productiemanager, met een technische dienstmedewerker of hoofd technische dienst, of met personen van de kwaliteitsafdeling. En heel vaak weten die mensen of weten die bedrijven al heel goed wat ze willen. Deze ochtend, als voorbeeld, moest ik op bezoek bij een klant in de chocoladesector die al tien jaar klant is bij ons. En op het moment dat ik daar binnenkwam, stond eigenlijk onze apparatuur al ingetekend op de AutoCAD-tekening die op het scherm afgebeeld stond. Dat soort bedrijven weten al heel goed, op basis van ervaring, op basis van kennis, van knowhow, wat zij willen en waar ze naartoe willen. Terwijl we bij een klein bedrijf daar een andere aanpak zien. We werken ook heel vaak voor kleine bedrijven die, omwille van schaalvergroting, bijvoorbeeld van een klein pand naar een industriepand gaan. En die dan met meer vragen zitten. Waar wij dan een toegevoegde waarde kunnen zijn voor dat bedrijf, waarvan dergelijke klanten naar ons komen en de vraag stellen: hoe pakken andere soortgelijke bedrijven dat aan? En die vraag gaan we bij een multinational minder snel krijgen.
[16:10] Standaardapparatuur en maatwerk voor specifieke reinigingsbehoeften
Björn Crul: Liesbeth, jullie bouwen enerzijds standaardoplossingen, maar er zijn ook installaties op maat. Hoe bepalen jullie dan wanneer maatwerk echt noodzakelijk is voor een klant? Voor welke situaties of specifieke installaties is dat dan?
Liesbeth Boons: Ja, we doen inderdaad beide. We kunnen heel veel afdekken met onze standaardapparatuur, want het aanbod is vrij breed. Of met een aanverwante van standaardapparatuur. Maar er zijn altijd specifieke situaties. Een specifiek type machine die moet gereinigd worden, die uniek is voor dat type bedrijf, bijvoorbeeld. Type verontreiniging, specifiek type drager, zoals Simon daarnet ook zei met die tapkasten voor die brouwerij. En wij gaan geen maatwerk bouwen om maatwerk te bouwen. Dat zou niet relevant zijn. Maar we bouwen het inderdaad als we het niet kunnen afdekken met een standaardapparatuur. En dan bouwen wij wel met plezier op maat, want dat zijn wel zaken die wij heel graag doen en waar we ook wel de nodige successen mee behaald hebben. Maar het moet inderdaad zijn toegevoegde waarde hebben.
[17:17] De impact van digitalisering, data en artificiële intelligentie
Björn Crul: Nu, Liesbeth, als we even vooruitkijken. De industrie zit volop in een tendens van digitalisering, automatisering, meer gaan doen met data en AI. Welke impact heeft dat eigenlijk voor jullie bedrijf en voor jullie business?
Liesbeth Boons: Heeft toch wel een vrij grote impact. We zijn nu bijvoorbeeld bezig met een project waarin we op basis van een AI-model een 100% food safe hygiene routing aan het creëren zijn. Ik kan daar nog niet alles over vertellen. Maar dat zit dus in de pijplijn. En het staat dus eigenlijk buiten elke discussie dat AI en data in het algemeen ons in de toekomst wel veel zullen kunnen bijdragen. Ook binnen ons technisch bureau, binnen onze engineering, gebruiken wij AI echt als trouwe rechterhand voor het versnellen van verschillende processen, het controleren, het uitdenken ervan. En ik sta soms echt met grote ogen te kijken als ik de mensen van ons technisch bureau zie afkomen met bepaalde ideeën.
[18:14] Afsluiting en vooruitblik op datagedreven reiniging
Björn Crul: Heel mooi, en zo maken we eigenlijk meteen ook de brug naar de volgende podcast. Want daarin wil ik het met jullie hebben over hoe bedrijven kunnen evolueren naar datagedreven reiniging. Liesbeth en Simon, bedankt voor dit gesprek en tot de volgende keer.
Liesbeth Boons: Dankjewel.
Björn Crul: En u dames en heren, bedankt dat u erbij was en tot binnenkort dus.
