Platform voor de voedingsverwerkende- & drankenindustrie
Europa bevindt zich deze week op een kruispunt. Wat op papier twee ‘informele’ bijeenkomsten lijken – de industrietop in Antwerpen op woensdag en de Europese top in Alden Biesen op donderdag – zijn in realiteit momenten van waarheid. De wereld kijkt toe of Europa de mouwen opstroopt voor een economische hoofdrol op het wereldtoneel of stilaan maar zeker afdruipt achter de coulissen.
De industrietop is immers een noodkreet: Europa verliest terrein aan China en de Verenigde Staten. We vertegenwoordigen een markt van 18.000 miljard euro en zijn goed voor 16% van de wereldeconomie, maar we steken onszelf stokken in de wielen en laten gigantisch veel kansen liggen. Alden Biesen wordt een stresstest voor Europa’s relevantie, wendbaarheid en voortbestaan als wereldspeler.
In 2024 luidden de rapporten Draghi en Letta een nieuw elan in. Ze zijn niets minder dan een blauwdruk voor vereenvoudiging, een aangescherpt concurrentievermogen en een coherent energiebeleid. En toch verdwenen in Europa de afgelopen jaren honderden productiesites en tienduizenden jobs. Ook België deelt in de klappen: zeven op de tien sectoren draaien onder hun normale niveau, de industriële bezettingsgraad zakt naar 76% (tegenover een historisch gemiddelde rond 80%), de uitvoer in volume daalt voor het derde jaar op rij. Terwijl Europa analyseert, investeert de rest van de wereld. Terwijl Europa rapporten stapelt, bouwen anderen fabrieken. We weten wat er moet gebeuren. We doen het alleen niet.
Europese bedrijven merken vooralsnog niets van de Europese politieke ambities om het tij te keren. De energiekostenkloof met concurrenten buiten Europa blijft gigantisch. Overregulering smoort investeringen in de kiem. De eengemaakte markt zit vol absurde barrières. De geopolitieke druk neemt toe. Aan de vooravond van de top trokken de 42 werkgeversorganisaties, verenigd onder de Europese koepel BusinessEurope, aan de alarmbel. Van Madrid tot Warschau, van kmo’s tot multinationals: de boodschap is unaniem. Genoeg gepraat. Focus en snelheid, nu. Met Draghi en Letta als onze gidsen en gesteund door tal van belangrijke Europese beleidsmakers, bundelden we onze speerpunten in een nota die we overmaakten aan de staats- en regeringsleiders die aan zet zijn.
Want waar gisteren de industrie unisono sprak, moet morgen de politieke moed volgen. Of zoals Letta het verwoordde: “Een revolutie heeft maar één dag nodig.” Europa kan niet langer wachten terwijl concurrenten vooruitrazen. De vraag is niet meer óf er moet worden ingegrepen, maar wanneer de Europese leiders eindelijk doorpakken. Europa moet kiezen voor concurrentiekracht via een sterkere interne markt, betaalbare energie en minder verstikkende regelgeving. Het moet internationale handel via een reeks van gerichte handelsakkoorden omarmen. En uitgroeien tot een eengemaakte kapitaalmarkt om het nodige kapitaal ter financiering van zijn industriële activiteiten te faciliteren. En slotte moet Europa zich verzetten tegen ongeoorloofde dumpingpraktijken. Want elke dag uitstel brengt Europa dichter bij het punt waarop de achterstand onoverbrugbaar wordt.
Alden Biesen was geen gewone top. Het was een relevantietest. De vraag is niet of Europa een hoofdrol aankan. Dat kunnen we. De vraag is of Europa de wil en de ambitie heeft om eindelijk moedige keuzes te maken en in actie te komen. Het antwoord bepaalt mee of Europa wereldspeler blijft of degradeert tot toeschouwer. Of we de main stage claimen of wegzakken in de coulissen.
Pieter Timmermans
Gedelegeerd bestuurder VBO
